In stock

Namen gebruiken we elke dag: we roepen elkaar, we geven ons adres op, we zoeken uit waar de bus stopt. Voornamen, achternamen, straatnamen en plaatsnamen – we staan er meestal niet bij stil. Maar soms vragen we ons af: hoe zit dat eigenlijk met zo’n naam? Waarom krijgt een kind juist die voornaam en geen andere? Waarom raken sommige namen in (of juist weer uit) de mode? Hoe komt het dat de straatnamen van nu afwijken van die van honderd jaar geleden? Hoe komen we van plaatsnamen tot nieuwe gemeentenamen? Wiens achternaam moeten of mogen (huwelijks)partners voeren en hoe zit dat met hun kinderen?

Dit boek beschrijft met veel voorbeelden en illustraties hoe tradities en gewoonten bij de naamgeving in de loop van de tijd veranderen en per streek of leefgemeenschap verschillen. Het laat bovendien zien dat namen een stuk cultuurgeschiedenis weerspiegelen. Zo ontdekken we oude landschappen in plaatsnamen, immigratiebewegingen in achternamen, godsdienstige veranderingen in voornamen en verdwenen gebouwen in straatnamen.

Marijke Mooijaart (1948) werkte en doceerde als historisch taalkundige. Ze hield zich met eigennamen bezig bij haar werk als redacteur van de historische woordenboeken van het Nederlands op het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (nu Instituut voor de Nederlandse Taal) in Leiden. Ze was van 2006 tot 2023 lid van de Straatnamencommissie van Leiden.

Recensie in Nederlandse Taalkunde 30.1/2 (2025), 237-241 door Jan Nijen Twilhaar

https://doi.org/10.5117/nedtaa2025.1-2.013.nije

Fragmenten:
p. 237: Sprekende namen van Marijke Mooijaart is een boek van bescheiden omvang, waarin binnen honderd bladzijden 46 hoofdstukken zijn opgenomen met een bespreking van Nederlandse voor- en achternamen, plaats- en straatnamen. Een expliciete vermelding van de doelgroep is overbodig, want wie het boek begint te lezen wordt getroffen door een aangename, glasheldere stijl waarin het betreffende onderwerp wordt besproken op een manier die sterk uitnodigt om verder te lezen.

p. 241: De keuze van de auteur om een viertal belangrijke thema’s uit de naamkunde, die een zeer groot gebied bestrijken, in een handzaam boek voor een breed publiek onder te brengen, vereist veel kennis van zaken en deskundigheid. Die zijn overduidelijk aanwezig in elk hoofdstuk, waarin telkens in zeer kort bestek de essentiële informatie op een voor de lezer zeer aangename manier wordt gepresenteerd.

aankondiging in Gen. Magazine voor Familiegeschiedenis, 30/2, juni 2024, p. 78.
Fragmenten: [over de auteur] Haar vakkennis en ervaring weet ze in dit boek uitstekend samen te vatten in 46 hoofdstukjes over achtereenvolgens eigennamen in het algemeen, voornamen, familienamen, plaatsnamen en straatnamen. (…) Voor de klassieke deelterreinen van de naamkunde is dit boekje een uitstekende inleiding.

recensie in Neerlandistiek.nl, april 2024, door Piet van Sterkenburg

https://neerlandistiek.nl/2024/04/bespreking-van-sprekende-namen/

Fragment: Met Sprekende namen heeft Marijke Mooijaart (MM) een zeer genietbaar boek geschreven in een prettige stijl en zonder schimmig academisch taalgebruik. Met veel voorbeelden en illustraties beschrijft zij hoe tradities en gewoontes bij de naamgeving in de loop der tijd veranderen en per streek of leefgemeenschap verschillen. Haar boek laat bovendien zien dat namen een stuk cultuurgeschiedenis weerspiegelen en het stelt ons in staat om oude landschappen in plaatsnamen, immigratiebewegingen in achternamen, godsdienstige veranderingen in voornamen en verdwenen gebouwen in straatnamen te ontdekken.

Paperback, 2024, 116 pp., 50 ill. in kleur

ISBN 978-90-5997-406-7